De overweldigende natuur van Zuid-Noorwegen

Dagen rijden door uitgestrekte en gevarieerde natuurgebieden, eindeloos wandelen over de kale hoogvlaktes van de Hardangervidda of door de bosrijke rivierdalen van Telemark. Hier geniet je van rust, eenzaamheid en stilte in een groot, gevarieerd en ruig natuurlandschap. Dat is in het kort het kenmerk van Zuid-Noorwegen. Voor het ultieme Noorse vakantiegevoel huur je een hut of huisje. Let wel: Noorwegen is een prijzig land, vooral wat betreft voedingsmiddelen.

Karakteristiek Zuid-Noorwegen

De overweldigende natuur is de grootste trekpleister van Noorwegen en specifiek het zuiden, ten westen van Oslo. Behalve deze hoofdstad, niet veel groter dan een gemiddelde Nederlandse provinciestad, zijn er eigenlijk geen plaatsen die de moeite van het bekijken waard zijn of die een gezellig centrum hebben. De meeste Noorse vakantiegangers gebruiken ze alleen als uitvalsbasis voor wandeltochten. Bijna elke plaats heeft wel een streekmuseum (bygdetum) met voorwerpen van vroeger en informatie over oude gebruiken. Het meest complete vind je in Oslo. Een andere typerende bezienswaardigheid van Noorwegen zijn de stafkerken, pagodevormige, houten kerkjes uit de Middeleeuwen met vaak prachtige wandschilderingen en houtsnijwerk. Vergis je niet in de afstanden, want die zijn groot. Door de vele bochten en hoogteverschillen is flink doorrijden er niet bij en zit je al gauw de hele dag in de auto. De wegen zijn goed, maar vaak ontbreken strepen, wat het rijden vermoeiend maakt.

Van Oslo naar Geilo

De direkte omgeving van Oslo bestaat uit glooiende heuvels, in de zomer getooid met goud graan en her en der roestbruin geschilderde houten boerderijen. Verderop is het een en al naaldbomen en bergen wat de klok slaat. Zoals in het Hanningdal, waar het enigszins saaie Nesbyen en het ruime, levendige Gol de enige plaatsjes van betekenis zijn. Via Torpo, waar de mooie stafkerk een bezoek waard is, bereik je Geilo. Dit is een prima uitvalsbasis voor nationaal park de Hardangervidda, Noorwegens grootste hoogvlakte.

Geilo wordt omringd door veel bebouwing en zelfs wat industrie. Het plaatsje is zeer toeristisch, met legio hotels, campings en huisjes (hytter). Mooi is het niet, maar het heeft wel charme en de mensen zijn er zeer gastvrij. Vanuit Geilo voert een spectaculaire treinreis over de bergen naar Flåm. Je kunt in een dag met de trein naar Flåm en met de boot over de fjord terug.

De Hardangervidda

Na Geilo verandert het landschap drastisch. De weg voert omhoog tot boven de boomgrens - die hier overigens een stuk lager ligt dan in de Alpen - en het uitzicht is prachtig. De Hardangervidda is indrukwekkend, vooral door de overweldigende eenzaamheid. Het duurt ruim een week om van de ene naar de andere kant te lopen. Zover het oog reikt, zie je niets dan stenen, rotsen, beken, meren en gletsjers. Het is een fantastisch, maar op den duur wel wat eentonig wandel- en langlaufgebied met geringe hoogteverschillen en veel (door gestapelde stenen) gemarkeerde paden. Wie midden op de vlakte uitstapt, hoort niets anders dan het huilen van de wind, die onbarmhartig over de vlakte jaagt. Een van de bezienswaardigheden in de buurt is de waterval Vøringfossen bij hotel Fossli, tenminste als de wolken niet te laag hangen. Je zit hier namelijk flink hoog en de weg naar beneden is dan ook steil met legio haarspeldbochten en tunnels.

Bij Eidfjord staat het Hardangervidda natuurcentrum, een cultuurhistorisch museum waar je een indruk krijgt van het moeilijke leven voor plant en dier. Van de veelkleurige en hoge rotswanden langs de fjord storten vele watervallen omlaag. Het is zaak hier zeer geconcentreerd te rijden, want de weg is smal en normaal passeren is bijna niet mogelijk. De hellingen zijn bedekt met fruitbomen en langs de weg wordt veel fruit verkocht.

Aan de punt van de mooie Sørfjord, omringd door steile bergen en watervallen, ligt het industriestadje Odda. Het heeft maar twee hotels en een aanral pensions. Vlak buiten Odda ligt de Folgefonn gletsjer, die imposant krakend over het gebergte schuurt. Gepast schoeisel en een goede conditie zijn maar een paar voorwaarden waar je aan moet voldoen om de gletsjer te beklimmen. Het is overigens af te raden om zonder gids een gletsjer op te gaan, omdat het levensgevaarlijk is. Gletsjers veranderen namelijk voortdurend van plaats.

Afdalen naar het Setesdal

Na Odda volgt een prachtig dal met hoge watervallen en huisjes die op eilandjes in de fjord staan. Magnifiek zijn de Låtefossen, een tweeling waterval, waarvan je de waterdamp op grote afstand over de weg ziet stuiven. Røldal is een charmant plaatsje met ruime campings en een mooi stafkerkje. De bergen zijn hier niet zo hoog en ook goed toegankelijk voor de beginnende wandelaar. Het landschap is vriendelijk en ruig tegelijk. Het ene moment zit je boven de boomgrens temidden van rotsblokken, meertjes, ijs en watervallen, om na de volgende tunnel weer in een groen landschap terecht te komen: het verschil tussen de hoogvlakte en het dal.

Vanaf Haukeligrend tot aan de zuidkust heeft de rivier de Otra het Setesdal uitgesleten. Het noordelijk deel van dit dal is kaal en heeft grillige rotsen langs de oevers. Het zuidelijk deel daarentegen, ongeveer vanaf Valle - samen met Hovden de belangrijkste verblijfplaats - is lieflijk en begroeid met dennenbossen. Het Setesdal was lange tijd een moeilijk te bereiken gebied, waardoor oude tradities en ambachten er bewaard zijn gebleven. Zo zie je er regelmatig bordjes van zilversmeden. Bij Bykle is het beschilderde houten kerkje een stop waard.

De diversiteit van Telemark

Telemark is van oudsher een populair vakantiegebied met afwisselend bossen, meren met strandjes, heidevelden, rotsen en akkers. In vergelijking met de Hardangervidda heeft Telemark meer bezienswaardigheden en meer mogelijkheden om te wandelen, fietsen, kanoën en overnachten. Met name in het noordelijk gedeelte vind je veel campings en vakantiehuisjes.

Bij Dalen rijd je Telemark binnen. De groene naaldbossen en de rotsen in allerlei kleuren vormen een aangename afwisseling na de grijze steenmassa's van de Hardangervidda. Dalen zelf is niet de moeite waard, of het moet de haven zijn aan het eind van het Telemarkkanaal. Dit kanaal verbindt Skien met Dalen, waarbij via diverse sluizen een hoogteverschil van ruim 70 m. wordt overbrugd. Een kleine omweg via de toeristenplaatsjes Seljord en Morgedal is aan te raden voor je weer naar het noorden gaat. Je ziet er veel boerderijen met houten, vaak donkerrood geverfde voorraadschuren op palen. Deze schuren kom je in heel Noorwegen tegen, maar de constructie en versieringen verschillen per gebied. Morgedal, de geboorteplaats van de uitvinder van de moderne ski's en bindingen, heeft een interessant skimuseum.

Dwars door een dunbevolkt, bosrijk gebied kom je in Rauland en Rjukan op de grens van Telemark en de Hardangervidda. Rjukan is een aantrekkelijk streekcentrum met veel winkels en gekleurde houten huizen aan een lange weg. Vlakbij ligt Miland, een charmant dorpje met wat campings en pensions. De weg leidt langs het Tinnsjømeer via veelkleurige rotsformaties richting Kongsberg en is een genot om te rijden. In het oosten van Telemark, rond Notodden, liggen uitgestrekte akkers en grote boerderijcomplexen. Vlak voor Notodden vind je in Heddal de grootste stafkerk van Noorwegen: deze goed bewaarde 'kathedraal' heeft diverse mooie wandschilderingen (zie foto links). Kongsberg is een grote plaats met weinig sfeer. Het Bergwerkmuseum is samen met de zilvermijnen de bekendste attractie van deze plaats.

Vriendelijk Oslo

Oslo is niet bepaald een wereldstad, meer een groot dorp. Aan de mooie haven staat het opvallende stadhuis, met grote beeldhouwwerken aan de gevel. Vanaf de haven vertrekt ook de veerboot naar het schiereiland Bygdøy met vier maritieme musea en het Norsk Folke openluchtmuseum. In het imposante Vikingschipmuseum dat op een kerk lijkt, staan drie opgegraven vikingschepen: ooit de graven van belangrijke vikinghoofdmannen. De entree is aan de prijs, maar als je dit museum hebt gezien kun de andere openluchtmusea overslaan.

De Karl Johans Gate loopt van het station naar het koninklijk paleis en is de hoofdstraat van Oslo. In de statige panden zijn veel winkels, cafés en restaurants gehuisvest. De bezienswaardigheden, zoals de Domkerk, de Nasjonalgalleriet, het parlementsgebouw Storting en het Akershus Fort liggen dicht bij elkaar. In de Nasjonalgalleriet is veel Noorse kunst te zien, onder andere van de schilder Edvard Munch, die ook nog een eigen museum heeft. In 2004 werden twee van Munchs werken op klaarlichte dag uit het museum gestolen, namelijk een versie van zijn bekendste werk 'De Schreeuw' en van de 'Madonna'. 'De Schreeuw' en de 'Madonna' werden door de Noorse politie eind augustus 2006 teruggevonden. Verder is het Vigeland Park, met sculpturen van de beeldhouwer Gustav Vigeland, de moeite waard. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Buitenland (Reizen en Recreatie) op 17-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Noorwegen, het land van de fjorden en de middernachtzon: Noorwegen, een land met een zeer uiteenlopend landschap. Voor een ieder heeft Noorwegen wat te bieden, voor rustzoekers, voor actieve en sportieve vak…
• Wintersport: Soorten ski’s: Skiën, een geliefde wintersport. Er bestaan verschillende soorten ski’s, voor ontspanning, voor wedstrijdskiën, voor extreem skiën. U leest hier welke soorten ski’s er zijn.
• Weekend naar Oslo: Oslo is één van de mooiste steden van Europa, maar is toch relatief weinig bezocht. Dit artikel biedt achtergrondinformatie over de Noorse hoofdstad en de beste spots om te bezoeken.
• Goedkoop vliegen naar Oslo: Vlieg voordelig naar een van de budget vliegvelden van Oslo, en zie bij welke maatschappijen je de goedkoopste vliegtickets kunt kopen. Een kleine inventarisatie.
• Noorwegen: prachtig vakantieland: Deze zomer (2007) zijn we voor het eerst naar Noorwegen op vakantie geweest. Prachtig vakantieland! In onderstaand verhaal hoop ik een indruk te geven hoe het daar is en wat…

Bronnen en/of referenties

• ~www.werelds.com/noorwegen
• ~www.noors.net/noorwegen
• ~www.visitnorway.com