Zuid-Frankrijk: Katharenland

In West-Europa ontstond tussen de 11e en de 13e eeuw een religieuze beweging die in ieder land anders genoemd werd. In Zuid-Frankrijk werden de aanhangers van deze stroming Katharen of Albigenzen genoemd.

Albigenzen

In 1165 heeft in het kasteel van Lombres bij Albi een grote conferentie plaatsgevonden van Katholieken en Katharen. Hier is de naam Albigenzen vandaan gekomen. De naam Katharen komt van het Griekse woord katharoi, wat 'zuiveren' of 'volmaakten' betekent.

De doctrine van de Katharen

De Katharen geloofden in het Goede en het Kwade. Het Goede was afkomstig van God en had betrekking op het geestelijke. Het Kwade was afkomstig van Satan en had betrekking op materie.

Ascetische levensopvatting

De Katharen hadden een ascetische levensopvatting. Werken was verplicht, maar een heleboel andere dingen waren slecht:

• het huwelijk
• de voortplanting
• het persoonlijk eigendom
• het gebruik van wapens
• het afleggen van eden

Sacrament

De Katharen kenden slechts 1 sacrament, dat was het consolamentum. Het consolamentum was een kwijtschelding van zonden door middel van handoplegging. Hierdoor kreeg de ziel haar oorspronkelijke zuiverheid terug. Mensen die de strikte levenswijze niet op konden brengen, maar die wel met dit gedachtengoed sympathiseerden, konden op hun sterfbed om dit sacrament vragen.

Paus Innocentius III

Paus Innocentius III zag in de snelle verspreiding van deze leefwijze een bedreiging. Daarom moest de ketterbeweging onderdrukt worden, met als directe aanleiding de raadselachtige omstandigheden van de dood van de pauselijke legaat Pierre de Castelnau in 1208.

Kruistochten

Er ontstond een bloedbad dat jaren geduurd heeft: oorlogen, moorden, wraak, folteringen en brandstapels. De kruistochten tegen de Katharen zijn doorgegaan tot aan het einde van de 13e eeuw. De beweging is verdwenen in 1321, toen Guillaume Bélibaste op de brandstapel kwam en levend verbrand werd.

Kastelen

In het Zuiden van Frankrijk kun je ruines van de kastelen van de Katharen nog vinden:

• Kasteel van Peyrepertuse
• Kasteel van Queribus
• Kasteel van Lastours
• Kasteel van Puylaurens
• Kasteel van Puyvert
• Kasteel van Montségur

Dit artikel maakt deel uit van de Special Vakantie ten Zuiden van Toulouse.