Informatie Canarische Eilanden, deel II

Het tweede deel van informatie over de Canarische Eilanden. U vindt hier informatie over de Guanchen, economie, flora en fauna, folklore, Gofio, en vele zaken meer.

Dit artikel is een vervolg van deel I

De onderwerpen

• De Guanchen
• Economie
• Flora en Fauna
• Folklore
• Gofio
• Ziekenfonds
• Huurauto
• Telefoon
• Typische souvenirs
• Wandelen

De Guanchen

Guanchen zijn de oerinwoners van de Canaren. Eigenlijk geldt deze naam alleen voor de oerinwoners van Tenerife, maar het wordt gebruikt voor alle Eilanden. Het woord Gunache komt van de verloren taal die dit oervolk sprak en betekent ‘Man uit Tenerife’. De naam Teide bijvoorbeeld (de hoogste berg van Tenerife) betekent ‘Witte berg’.

Om sporen van de Guanchen te vinden, moet er in de bergen gezocht worden. De Guanchen waren berberstammen die over een lange tijd de eilanden bewoonden. Zo schijnt vast te staan dat de oostelijke eilanden eerder bewoond werden, dan de westelijke. Fuerteventura en Lanzarote liggen namelijk dichterbij het Afrikaanse continent. Radioanalyses hebben weergegeven dat bijvoorbeeld Gran Canaria ongeveer 2.000 voor Christus en Tenerife eerst van 1.000 tot 800 voor Christus bewoond waren. Zij kwamen met boten gemaakt van biezen, en niet allen waren Berber (zij kwamen eerst vanaf 1.500 voor Christus.
Het staat vast dat het om geplande verhuizingen ging, omdat zij zaadgoed en vee mee namen. De Guanchen waren herders en vissers, zij voedden zich van vlees en bedroeven relatief weinig akkerbouw. In 820 voor Christus wisten zij al hoe je vuur maakte. Zij beheerden de kunst van inbalsemen. Guanchenmummies zijn in musea van Santa Cruz en Las Palmas, net als in Madrid, te bezichtigen.

In tegenstelling tot vroegere vermoedens schijnt vandaag de dag bewezen, dat de oerinwoners ook op de Eilanden zeer goede schepen bouwden, van biezen, waar ze ook tassen van maakten, netten en zelfs kleding. Voor het kustverkeer hadden zij ook boomstamkano’s gemaakt uit de stam van de drakenboom.

De piramides, raadselachtige gebouwen op Tenerife en La Palma, zijn duidelijk gewijde plaatsen van de oerinwoners geweest. Tenminste, dat is de theorie. Een andere theorie verklaart dat de gebouwen voor astronomische doeleinden werd gebruikt. Het zijn in ieder geval geen willekeurig opgestapelde steenhopen, die toevallig ontstaan zijn of voor landbouw doeleinden gediend hebben, zoals de twijfelaar tot voor kort gedacht heeft. Zeer duidelijk zijn deze piramidevormige gebouwen van grote betekenis voor etnologisch onderzoek.

Er is vastgesteld dat de mythe van de grootgegroeide Guanchen absoluut zijn recht had. De Guanchen man had gemiddeld een lengte van 1,70 meter, ongeveer 10 centimeter meer dan de Spaanse veroveraars. De Guanchen vrouwen waren gemiddeld 1,57 meter groot.

Het klopt niet dat de traditie zegt dat de Guanchen een vredelievend volk was, tot zij van de Spaanse mensen uit hun idyllische eilandleven opgeschrikt werden. De talrijke verwondingen die op de gevonden schedels vastgesteld werden, wijzen erop dat er voortdurend krijgshaftige vete tussen de Guanchen stammen bezig was.

Economie

Na de verovering van de Eilanden werd in de 16e eeuw suiker en wijn verbouwd. Omdat de Europese markt toch snel met suiker overstroomt was, verloor het snel de bedoeling.
De Canarische Malvasia en Cariñena wijn was toch 300 jaar lang hoofdproduct van de plaatselijke economie. In Europa was hij zeer geliefd en begeerd. Na de zware vulkaanuitbraak op Tenerife in 1706, die de toenmalige hoofdhaven van het eiland, Garachico, in puin en as legde, werd Puerto de la Cruz (toen Puerto de la Orotava) voor het eerst in de wereld bekend als de haven, waarvan de Canarische wijn naar Europa verscheept werd.

In de 19e eeuw raakte de Cochinilla-luis tot korte economische betekenis. Deze luis is een parasiet van de cactussen: zij diende tot gewinning van de rode kleurstof voor het inkleuren van stoffen, voor herstel van lippenstiften etc. Nadat de Anilinekleuren ontwikkelt werden, werd de Cochinilla economisch oninteressant. Vandaag de dag wordt zij, door de kwaliteit van de kleurstoffen, weer geteelt op Lanzarote.

Tot het begin van de 15e eeuw werden bananen op de Canarische Eilanden ingevoerd. Pas later kreeg dit een economische betekenis. Nu stopt de Canarische bananenbouw door de sterke concurrentie van niet-Europese bananenkwekers, die goedkoper produceren en vanwege de restrictieve marktcontingent van de EU. De bananenbouw op de Eilanden is geen bedrijf meer en de talrijke plantagebezitters verkopen hun land aan bouwondernemingen, zodat de karakteristieke bananenplantages steeds meer verdwijnen.
Hoofdproducten van de Canarische economie zijn vandaag de dag, buiten de bananen, tomaten, aardappelen en snijbloemen (rozen, anjers, gladiolen). Deze producten worden op de Europese markt exporteert. Sinds een paar jaar wordt met succes ook ananas en kiwi’s geteelt. Verder is de visserij een belangrijk onderdeel van het leven. Sommige plaatsen leven alleen van vis.

Flora en Fauna

De flora van de Eilanden is voor elke bezoeker indrukwekkend. 670 plantensoorten komen van de Eilanden zelf, zoals bijvoorbeeld de drakenboom. Daarbij komt een veelvoud van eens geïmporteerde en intussen van het eiland geworden planten, zoals de Bougainville die in alle kleuren bloeit en oorspronkelijk uit Zuid-Amerika stamt.

De fauna van de Canarische Eilanden is vooral aantrekkelijk voor de vogelvrienden en insectenwaarnemer. Op de Eilanden zijn geen ‘wilde’ of gevaarlijke dieren. In dit opzicht is de archipel een klein paradijs, en dat zonder slangen. ‘Wilde’ dieren in de bergen zijn konijnen en verwilderde honden of katten.
Op Tenerife werden jaren geleden bergschapen ingevoerd, die het eiland tot interessant jachtgebied moest maken. Deze dieren vreten zij kostbare flora, omdat zij geen natuurlijk vijanden hebben en vermeerderen zich sterk. Zo is er een ecologisch probleem ontstaan.

Folklore

De Canarische folkore heeft niks met de prikkelende Flamenco van Andalusië te maken. Het zijn boerderijachtige aanmoedigende dansen, die veel bekoorlijkheid bezitten. Vermeldenswaardig is de Timple, een soort minigitaar met vier of vijf snaren, die de klank en melodie van de plaatselijke folklore bestemmen.

Elk eiland heeft haar eigen typische klederdracht, die in de zomer bij de oogstfeesten , Romerías, gedragen wordt.

Gofio

Gofio is het typisch Canarische geroosterde oogstmeel, dat meestal uit gerst, rogge, tarwe of maïs gemalen en licht gezouten wordt. De inwoners stoppen het graag in soep of eten het puur. Wordt het puur gegeten, wordt het tot een vaste deeg gekneed, waarbij bijvoorbeeld rozijnen, honing of noten mee wordt gekneed. Ook bij een glas rode wijn wordt vaak Gofio gegeven. Kinderen krijgen Gofio met melk al vanaf kleins af aan.

Ziekenfonds

Tussen Spanje en verschillende Europese landen is er een overeenkomst, als u er recht naar heeft, u tijdens ziekte op deze ziekenfonds te laten behandelen. Dit geldt voor Nederland, Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. U moet u echter een bewijs meenemen, dat u in uw thuisland ziekteverzekerd bent. Niet alle verrichtingen, die in uw thuisland betaald worden, vallen ook in Spanje onder de betalingsplicht. Het is raadzaam om bij de arts of in het ziekenhuis u te laten informeren.

Huurauto

Wie op de Eilanden zelf wil ontdekken, kan een auto huren. U kunt een auto huren bij de ‘Rent a Car’ borden, direct in uw hotel of vraag uw reisleiding. De huurcontracten worden over het algemeen met onbegrensde kilometers afgesloten en een all inclusief verzekering. Lees de verzekeringsvoorwaarden goed door: Vaak is de bestuurder voor kleine schade zelf aansprakelijk. De wegen zijn op de Eilanden wel bochtig, maar in goede toestand. Oppassen moet men sowieso als er in de bossen gereden wordt. Normaal gezien mogen deze wegen alleen met een Jeep gereden worden.

Bespaar wat geld en boek van te voren een huurauto. Dit kan veel schelen. Boekt u in het hotel een auto, kan dit vaak ook wat duurder uitkomen.

Telefoon

Gesprekken met de familie of vrienden thuis zijn op telefooncabines (Interurbana) geen probleem. Er zijn ook telefoonkaarten te koop. In de telefooncel zijn meertalige aanwijzingen aanwezig, zodat u weet hoe het werkt. Let op dat, als u naar Nederland belt, vóór het telefoonnummer 0031 toetst en voor België 0032. (laat dan de 0 van het netnummer weg)

Typische souvenirs

Vele vakantiegangers willen graag een leuk aandenken aan hun vakantie. Typisch voor de Canarische Eilanden zijn de volgende:

• Tenerife: Calados – dit is borduurwerk en zijn verkrijgbaar als tafellaken, lopers, bloesjes enzovoorts. Of Roseta, ‘punten uit Vilaflor’. Net als de Venetiaanse punten. Verder nog keramiek en gevlochten manden
• La Palma: Bordados – Motief borduurwerken, gevlochten manden, keramiek van uitstekende kwaliteit, zijden weverij
• La Gomera: La Ristra – vlechtwerk uit plantenrafelen (onderzetters, manden), keramiek uit Chipude, weverij
• Gran Canaria: Borduurwerk (beroemd uit het dorp Ingenio), borduurwerken uit Telde, keramiek
• Lanzarote: Borduurwerk en gevlochten manden van stro
• Fuerteventura: Borduurwerk
• El Hierro: Keramiek

Bovendien zijn de plaatselijke muziekinstrumenten geliefde en typische souvenirs, zoals de kleine Timple gitaar.
Een origineel souvenir of cadeautje is een fles Canarische wijn of een lekkere Mojo saus, die in diverse varianten (groen, mild en rood, pikant) verkrijgbaar zijn. Bijna elk eiland heeft haar specialiteiten die ook te kopen zijn. Een leuke voorraad van Mojo sauzen, Chutneys, jam en soortgelijke producten vindt u op Tenerife bij ‘Delicias del Sol’ in Chio, net als op de weekmarkten.

Wandelen

Wie het eiland echt goed wil leren kennen, gaat te voet. Er zijn intussen talrijke boeken met wandelroutes. Vraag bij uw reisleiding naar meer informatie.

Lees meer over de Canarische Eilanden in de special © 2008 - 2010 Jootje, gepubliceerd in Buitenland (Reizen en Recreatie) op 13-02-2008, laatst gewijzigd op 19-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Jootje is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Startpag. Canarische Eilanden.

Verwante artikelen

• Informatie Canarische Eilanden, deel I: De Canarische Eilanden bestaat uit 7 eilanden, ook wel de Canarische Archipel genoemd. In dit artikel vindt u diverse informatie over dit gebied, gelegen in de Atlanti…
• Flora en fauna op een eiland, algemeen beeld: De geïsoleerde ligging, de afwezigheid van roofdieren, concurrenten en ziekten heeft er voor gezorgd dat flora en fauna op een eiland bijzonder uniek is, dat het…
• Canarische recepten: papas arrugadas: De keuken van de Canarische eilanden is niet zo uitgebreid en verfijnd, maar het heeft zijn eigen eet-en drink gewoonten, specifieke gerechten en dranken, die niet allee…
• Eten en drinken op de Canarische Eilanden: Bent u op de Canarische Eilanden op vakantie en u wilt lekker een hapje eten in een typisch Spaans of Canarisch restaurant? Lees dit artikel en u weet precies wat e…
• Canarische recepten: churros de pescado: De keuken van de Canarische eilanden is niet zo uitgebreid en verfijnd, maar het heeft zijn eigen eet-en drink gewoonten, specifieke gerechten en dranken, die niet al…