Aardkundig monument Lutterzand

In de zomer van 2007 is het natuurgebied Lutterzand benoemd tot Aardkundig Monument. Het Lutterzand behoort tot het Dinkeldal, het gebied waar rivier de Dinkel door kronkelt, en is een van de weinige natuurlijke en sterk meanderende beekloopjes in Nederland. De gaafheid, zeldzaamheid en de vormen van het landschap in dit gebied zorgen ervoor dat het aardkundig een zeer waardevol gebied is.

Lutterzand in 1700 en 1800

In 1700 vonden de laatste grote veranderingen in het landschap plaats. De woeste gronden, akker- en weidegronden verdwenen onder het stuifzand en de boeren liepen daarbij veel schade op. Als schadeloosstelling mochten de boeren hun schapen langs rivier de Dinkel weiden. Door de toenemende veeteelt en het stuifzand kon de jeneverbes zich goed voortplanten en heden ten dagen komt de jeneverbes nog voor in dit gebied. Begin 1800 werden de gemeenschappelijke gronden verdeeld en werd het stuifzand vastgelegd door het planten van de grove den.

Het Dinkeldal

Het Dinkeldal is in de één na laatste ijstijd ontstaan doordat een gletsjer het materiaal (veen, klei en zand) onder zich vandaan stuwde, hierdoor ontstonden verhogingen in het landschap. Toen het klimaat wat warmer werd, trokken de gletsjers zich terug en vulden de uitgesleten delen zich met smeltwater. De Dinkel vormt in dit gebied de grillige grens tussen de lager gelegen stroomdalgraslanden en een uitgestrekt, hoger gelegen stuifzandgebied. De steile Dinkeloevers bieden een bron van informatie over de geschiedenis van het Dinkeldal vanaf de laatste ijstijd.

Rivier de Dinkel

De rivier begint tussen Coesfeld en Ahaus in de deelstaat Noord-Rijnland- Westfalen in Duitsland en komt bij Losser Nederland binnen. Hier ziet u dat de Dinkel meandert langs het Lutterzand. De Dinkel is ongeveer 93 kilometer lang en het stroomgebied van de Dinkel is 650 km² groot. De Dinkel treedt in de regenperiodes regelmatig buiten haar oevers, waardoor meer dan 400 hectare stroomdalgraslanden overstromen. Daar waar de Dinkel een bocht van 180 graden maakt, in het hartje van het Lutterzand, ligt een soort landtong de zogenaamde 'Groene Staart', op z'n Twents gezegd: 'Greun'n Stet'.

Wat is een meander?

Een meander is een lus in de loop van een natuurlijke waterloop. In de buitenbocht stroomt het water sneller en wordt grond weggespoeld. Aan de andere zijde wordt echter weer grond afgezet. De lussen worden dan ook steeds wijder. En omdat de Dinkel in het Lutterzand verscheidene lussen heeft, wordt de Dinkel een meanderende beek of rivier genoemd.

Natuurgebied het Lutterzand

Het Lutterzand is een afwisselend landschap van 750 hectare met dennenbossen, heide, zandverstuivingen en jeneverbessen waar de Dinkel doorheen kronkelt. Het gebied is in alle jaargetijden gratis toegankelijk van zonsopgang tot zonsondergang voor wandelaars en fietsers. Honden zijn toegestaan mits ze zijn aangelijnd. Er zijn verschillende wandelroutes en fietsroutes aangelegd.

Bijzondere flora en fauna

Vogels zoals buizerd, zwarte en bonte specht, staartmees, boomleeuwerik, nachtzwaluw en verscheidene zangvogels zijn er te zien. Rivier de Dinkel is de biotoop van de grote gele kwikstaart en de ijsvogel. Tevens is de oeverzwaluw er af en toe waar te nemen. Reeën en klein wild zijn de bewoners van het gebied. Naast de grote verscheidenheid aan boomsoorten, vindt u de jeneverbes en allerlei andere struiken en planten.

Paviljoen Lutterzand

Het paviljoen is gelegen aan het begin van het Lutterzand. U kunt hier een hapje eten en drinken. Tevens is er speelgelegenheid voor kinderen. Voor invaliden is er een speciale invalidentoilet. Ook kunt u hier terecht voor bruiloften, familiefeesten en dergelijke.

Vakantie en recreatie

Er is een ruim en gevarieerd aanbod aan overnachtingsmogelijkheden, uiteenlopend van eenvoudige boerencampings, bed and breakfast locaties, campings, vakantiehuisjes tot 4 sterren hotels met beautysalons en golfbanen.