Schiermonnikoog; de mooiste plek van Nederland!

Schiermonnikoog staat bekend als het eiland met veel natuur, rust en ruimte. Het is een prachtig, kleinschalig eiland met weinig inwoners en slechts één dorp, maar dat is dan ook zeker het bezichtigen waard. Wil je compleet er tussen uit zijn en genieten van de natuur en vind je het heerlijk de auto even te laten staan, dan ben je op dit eiland op het goede adres! Schiermonnikoog is het kleinste bewoonde Waddeneiland. Het heeft een lengte van 16 kilometer en een breedte van slechts 4 kilometer. Het eiland is bereikbaar met de boot vanuit Lauwersoog in Groningen, alwaar je gelijk de auto kunt achterlaten, want rijden met auto’s is op het eiland niet toegestaan. Na zo’n 50 minuten varen bereik je het eiland. De boot moet een omweg nemen, aangezien er tijdens de reis een drietal zandplaten worden ‘omzeild’. De bootreis alleen is dus al het meemaken waard.

Het eiland heeft slechts één dorp, dan ontstaan is in 1760 en tevens de naam Schiermonnikoog draagt. Het dorp is vanwege de aparte bouwstijl aangewezen als beschermd dorpsgezicht. De huizen zijn gebouwd in vier lange rijen (streken) en tussen deze huizenrijen bevinden zich groenstroken en uitgestrekte tuinen. Het eiland heeft twee vuurtorens, waarvan eentje nog gebruikt wordt. De vuurtorens zijn beschermde rijksmonumenten en naast de vuurtorens kent het eiland nog 31 woonhuismonumenten. Een eiland dus vol karakteristieke bouwsels en monumenten, wat het erg mooi maakt om te bezichtigen.

Natuur

Schiermonnikoog bezit veel prachtige natuur, waarvan het overgrote deel is uitgeroepen tot Nationaal Park. Alleen de polder en de omgeving van het dorp horen niet bij dit park, de rest van de natuur op het eiland behoort wel tot het Nationaal Park, dat zo’n 5400 hectare beslaat. Praktisch alle natuur is vrij te bezoeken en door de vele wandel- en fietspaden is het een lust voor het oog om de verschillende landschappen en dieren te aanschouwen.

Wilt u meer achtergrondinformatie over de vescheidenheid aan landschappen en dieren op Schiermonnikoog, dan is het raadzaam een bezoekje te brengen aan het bezoekerscentrum ‘Schiermonnikoog’. Hier vind je tal van boeken en exposities die informatie verschaffen en ook worden er vanuit dit bezoekerscentrum verschillende excursies georganiseerd.

Het strand van Schiermonnikoog wordt erg beïnvloed door de wind en het water. Hierdoor ontstaan er constant nieuwe, jonge duinen. De laatste 400 jaar is het eiland zelfs 2,5 kilometer opgeschoven! De duinen zijn van groot belang voor plantengroei en kustverdediging en over het algemeen wel vrij te betreden, maar het is van groot belang dat er voorzichtig met de duinen wordt omgesprongen. Er mag bijvoorbeeld niet aan de begroeiing gezeten worden of in de duinen gegraven worden. Ook worden bepaalde delen van de duinen elk jaar tijdelijk afgezet, wegens het broeden van vele soorten vogels.

Cultuur

De naam Schiermonnikoog heeft een leuke ontstaansgeschiedenis. In de Middeleeuwen werd het eiland bewoond door monniken en was het in het bezit van klooster Klaerkamp. Aangezien de eilandbewoners slechts gekleed waren in grijze (“schiere”) monnikspijen, kreeg het eiland de naam Schiermonnikoog. Het stukje ‘oog’ in het woord Schiermonnikoog betekent ‘eiland’. Nadat het eiland in bezit is geweest van verschillende mensen werd het na de Tweede Wereldoorlog bezit van de Staat der Nederlanden.

Een belangrijk bestaansmiddel voor de eilandbewoners vormde de scheepvaart. Al in de 17e eeuw waren de zeevaart en de visserij de voornaamste bronnen van inkomsten en na de Tweede Wereldoorlog kwam daar de walvisvaart bij. In het dorp Schiermonnikoog zijn een aantal walviskaken te zien die nog herinneren aan deze tijd. Vanaf de 50er jaren kwam het toerisme in opkomst en tegenwoordig wordt het eiland jaarlijks door zo’n 300.000 toeristen bezocht. Dit heeft er toe geleid dat de werkgelegenheid op het eiland inmiddels voornamelijk bestaat uit banen die te maken hebben met het toerisme en dat jacht en visserij slechts zijn overgebleven als hobby. Van grote betekenis was van oudsher ook het strandjutten, een belangrijke bron van inkomsten naast de scheepvaart. Tegenwoordig wordt dit alleen nog als hobby uitgeoefend en valt er ook veel minder bruikbaar materiaal te vinden langs het strand van Schiermonnikoog.

Op Schiermonnikoog wordt ook vandaag de dag nog steeds een dialect gesproken dat een mengeling is van Oud – Fries en Scandinavische invloeden. Ongeveer 100 eilandbewoners spreken het dialect nog en in de wintermaanden wordt er zelfs nog les in gegeven. Toch is het zeer waarschijnlijk dat de taal ooit zal verdwijnen. Er zijn echter wel boeken uitgegeven in het dialect en is er een soort woordenboek samengesteld met 30.000 eilander woorden.

Vervoer

Schiermonnikoog is verboden voor gemotoriseerd vervoer. Dat houdt in dat niet alleen auto’s niet zijn toegestaan, ook brommers en motoren zijn verboden. Gelukkig is het eiland prima te bezichtigen met de fiets of de benenwagen. Bij aankomst met de boot is het wel mogelijk de bus of taxi te nemen naar het dorp en de vakantiebestemming. Slechts in grote uitzondering is het mogelijk een ontheffing aan te vragen op het autoverbod bij de gemeente, maar over het algemeen wordt die haast nooit verleend.