Casa Battló in Barcelona

Een bezoek aan Barcelona is niet compleet zonder een bezoek aan de meesterwerken van Gaudi: La Sagrada Familia, Park Guëll, Casa Battló en Casa Mila. Dit artikel is geen reisgids. Het is bedoeld om u met andere ogen naar deze architectonische schoonheden te laten kijken. Ze zijn prachtig, bizar, monstrueus of wat u er ook maar van vindt, maar altijd bijzonder en indrukwekkend. Hieronder Casa Battló.

De Aanleiding

Toen in 1898 het huis van de buren feestelijk werd heropend, vond de eigenaar van Casa Battló, Don Josep Battló i Casanovas, dat het zo niet langer kon. Zijn huis uit 1877 sloeg een modderfiguur ten opzichte van het net gerenoveerde, naastliggende pand. Hij besloot vergunning aan te vragen voor de sloop van zijn huis en er iets totaal nieuws voor terug te laten bouwen.

1904 – 1906

In 1904 aanvaardde Gaudi de opdracht. Maar hij wist de eigenaar er al snel van te overtuigen het pand niet te laten slopen, maar in de plaats daarvan de voorgevel geheel te vernieuwen. Hij wilde het oorspronkelijke gebouw sparen en verbinden met de links en rechts liggende panden. En dat viel niet mee. Door de verschillen in hoogte moest hij een verbinding bedenken die ook nog eens voldeed aan de strenge bouwvoorschriften van die tijd. Uiteindelijk koos hij voor het overbruggen van de hoogteverschillen door een golvend dak.

Het ontwerp vertoont alle kenmerken van het modernisme, zoals de voorkeur van golvende lijnen boven rechte lijnen, de invloed van de natuur op het menselijke leven in de vorm van ornamentele motieven en structurele elementen, de aanwezigheid van decoratieve details en het gebruik van asymmetrische vormen.

Als u de gevel goed bekijkt, dan valt u al snel de enigszins verticaal lopende golvingen op. Over de gevel verspreid zijn veelvuldige trencadis (1) en ronde keramische stukken van willekeurige grootte aangebracht. En u treft het gebruik van keramiek niet alleen aan op de gevel, maar ook in het interieur wordt het veel toegepast. Zo vindt u in het binnenhof veel blauwe stukken. De stukken bovenaan zijn donkerblauw en worden lichter naar beneden toe. Op die manier is er een betere verdeling van het licht ontstaan.

Gaudi’s persoonlijke interpretatie vindt u niet alleen terug in de gevel, maar ook en vooral op het indrukwekkende dak. Hier gebruikte de architect volop symboliek. Het dak verbeeldt de rug van een draak, gestoken door een zwaard. Dit is een duidelijke verwijzing naar het verhaal van Sint Joris en de Draak. Bedenk daarbij dat Sint Joris de beschermheilige van Cataluňa is. Hij zocht daarmee aansluiting bij het oplevende Catalaanse nationalisme uit het begin van 1900, dat ook heden ten dage nog volop aanwezig is.

Gaudi was een overtuigd katholiek. Hij kon het dan ook niet laten om religieuze toespelingen in al zijn ontwerpen te maken. In dit gebouw is het ivoorkleurige kruis boven op de toren er een treffend voorbeeld van. Het draagt de initialen van Jezus, Maria en Jozef. Maar bovendien verwijst het naar het gevest van het zwaard waarmee de draak werd doorboord.

In 1906 werd het werk opgeleverd. Het werd al direct door het stadsbestuur uitgeroepen tot ėėn van de belangrijkste bouwwerken van dat jaar.